Su tahsisinde öncelik sırası ve tahsis kriterleri

Kaynak, akarsu, yeraltı suyu, baraj, göl ve gölet gibi su kaynaklarından yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler DSİ’ye müracaat ederek su tahsis talebinde bulunabilir. Talep otomatik olarak karşılanmaz; suyun miktarı ve kalitesi esas alınarak kullanım önceliklerine göre değerlendirilir.

Su tahsisi başvurusu nasıl değerlendirilir?

Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesi tahsis talebinin DSİ’ye yapılacağını düzenler. Yeraltı suyuna yönelik başvurular 167 sayılı Kanun, Yeraltı Suları Tüzüğü ve DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği hükümlerine göre; yüzey suyu başvuruları ise kullanım amacına (içme-kullanma, tarımsal sulama, su ürünleri, termik enerji, endüstri, madencilik) göre ayrı usullerle yürütülür (m.9).

Değerlendirme ölçütlerini m.10 sayar: suyun miktarı ve kalitesi, kullanım öncelikleri, mevcut ve tasarlanan projeler, yıllara göre ihtiyaçlar ve baraj-gölet gibi yapıların etkilediği alanlarda proje verileri ile beslenim koşulları.

Öncelik sırası nereden gelir?

Yönetmelik metinlerinde “önce içme, sonra sulama…” şeklinde sayısal bağlayıcı bir sıra yoktur; sıralama Yeraltı Suları Tüzüğü m.15’in faydalı ihtiyaç hesabından gelir. Tüzük m.15, faydalı ihtiyaç hesabında açık bir sıralama yapar: içme, temizlik, belediye hizmetleri, hayvan sulaması, zirai sulama, maden ve sanayi suyu, sportif ve benzeri tesisler. 167 sayılı Kanun’un 4. maddesi de kuyu sahibinin yalnızca kendi faydalı ihtiyacı kadar su kullanabileceğini söyler.

Eski tahsisler yönünden hukuki güvenlik 6200 sayılı Kanun’un Geçici 13. maddesiyle sağlanır: maddenin yürürlüğünden önce yapılmış su tahsisleri mevcut hukuki durumlarını korur.

Su tahsisinde öncelik sırası nedir?

Öncelik sırası	Kaynak	Uygulama alanı	Hukukî temel
1	İçme	İçme ve insan tüketimi	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15
2	Temizlik / belediye hizmetleri	Şehir ve kasaba ihtiyaçları	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15
3	Hayvan sulaması	Zirai ve hayvansal kullanım	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15
4	Zirai sulama	Tarımsal kullanım	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15
5	Maden ve sanayi suyu	Endüstriyel kullanım	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15
6	Sportif ve benzeri tesisler	Tesis bazlı kullanım	Yeraltı Suları Tüzüğü m.15

Madde metni

Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik, Madde 8 – Gerçek veya tüzel kişiler; bu Yönetmelik kapsamındaki kaynak, akarsu, yeraltı suyu, baraj, göl ve gölet gibi su kaynaklarından 7 nci maddede belirtilen amaçlar için 9 uncu maddede belirtilen başvuru usulleri ile DSİ’ye müracaat ederek su tahsis talebinde bulunabilirler.

Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik, Madde 9 – Yeraltı suyu kullanımına yönelik tahsis başvuruları, 167 sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun, Yeraltısuları Tüzüğü ve DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır. Yüzey suyu kullanımına yönelik başvurularda ise içme ve kullanma, tarımsal sulama, su ürünleri yetiştiriciliği, termik enerji, endüstriyel ve madencilik tesisleri için ayrı usuller öngörülür.

Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik, Madde 10 – Su tahsis talepleri; suyun miktarı ve kalitesi esas alınarak kullanım önceliklerine göre değerlendirilir, mevcut ve mutasavver projeler açısından incelenir, suyun etkin ve verimli kullanılabilmesi için yıllara göre ihtiyaçlar dikkate alınır ve göl, gölet, baraj, regülatör ve benzeri yapıların etkilediği alanlarda proje verileri ile beslenim koşulları göz önünde bulundurulur.

6200 sayılı Kanun, Geçici Madde 13 – Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan su tahsisleri mevcut hukuki durumlarını korumaya devam eder.

Dikkat

Su tahsisinde suyun miktarı, kalitesi, mevcut projeler ve faydalı ihtiyaç öncelikleri birlikte değerlendirilir.

Dayanak

• Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik
• 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun
• Yeraltı Suları Tüzüğü
• 6200 sayılı Kanun

Emsal kararlar

Karar künyeleri yayın öncesi doğrulama sürecindedir.

Bu başlık altında kaynak araştırmada doğrudan içtihat künyesi yer almamaktadır; tahsisle bağlantılı belge uyuşmazlıkları için kuyu belgesi ret ve iptal davaları rehberine bakınız.